50 Kỹ thuật BA cốt lõi trong BABOK Guide v3

Tại sao cần nắm 50 Techniques?

BABOK Guide v3 định nghĩa 50 kỹ thuật (Techniques) mà BA có thể áp dụng xuyên suốt 6 Knowledge Areas. Đề thi CCBA thường không hỏi trực tiếp "kỹ thuật X là gì?" mà hỏi dưới dạng scenario: "Trong tình huống này, BA nên dùng kỹ thuật nào?" → Bạn cần hiểu khi nào dùng mỗi kỹ thuật.

Nhóm 1: Elicitation Techniques (Thu thập)

#	Technique	Mô tả	KA chính
1	⭐ Brainstorming	Tạo ý tưởng nhóm, không phê bình	EC, BAPM
2	⭐ Document Analysis	Phân tích tài liệu hiện có	EC
3	⭐ Focus Groups	Thảo luận nhóm có facilitator	EC
4	⭐ Interface Analysis	Phân tích điểm giao tiếp hệ thống	EC, RADD
5	⭐ Interviews	Phỏng vấn 1-on-1 hoặc nhóm nhỏ	EC
6	⭐ Observation	Quan sát quy trình thực tế	EC
7	⭐ Prototyping	Tạo mẫu thử để validate	EC, RADD
8	Survey/Questionnaire	Khảo sát số lượng lớn	EC
9	⭐ Workshops	Hội thảo thu thập yêu cầu nhóm	EC
10	Collaborative Games	Trò chơi nhóm để khám phá ý tưởng	EC

Nhóm 2: Analysis & Modeling Techniques (Phân tích & Mô hình)

#	Technique	Mô tả	KA chính
11	Acceptance & Evaluation Criteria	Tiêu chí chấp nhận và đánh giá	RADD, SE
12	⭐ Business Rules Analysis	Phân tích quy tắc kinh doanh	RADD, RLCM
13	⭐ Data Modelling	Mô hình dữ liệu (ERD, data dictionary)	RADD
14	⭐ Decision Modelling	Decision tables, decision trees	RADD
15	Functional Decomposition	Phân tách chức năng thành components	RADD, SA
16	Organizational Modelling	Mô hình tổ chức (org chart, roles)	BAPM, SA
17	⭐ Process Modelling	BPMN, flowcharts, swimlanes	RADD, SA
18	Roles & Permissions Matrix	Ma trận vai trò và quyền hạn	RADD
19	Scope Modelling	Context diagram, scope definition	RADD, SA
20	⭐ Sequence Diagrams	Tương tác tuần tự giữa actors/systems	RADD
21	⭐ State Modelling	State transitions, state diagrams	RADD
22	⭐ Use Cases and Scenarios	Actor-system interactions	RADD
23	⭐ User Stories	As a..., I want..., So that...	RADD

Nhóm 3: Strategy & Planning Techniques (Chiến lược)

#	Technique	Mô tả	KA chính
24	Balanced Scorecard	Financial, Customer, Process, Learning	SA
25	⭐ Benchmarking	So sánh với best practices ngành	SA, SE
26	Business Capability Analysis	Phân tích năng lực kinh doanh	SA
27	⭐ Business Model Canvas	9 building blocks của business model	SA
28	⭐ SWOT Analysis	Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats	SA
29	Concept Modelling	Mô hình khái niệm (ontology)	SA, RADD
30	⭐ Root Cause Analysis	5 Whys, Fishbone diagram	SA, SE
31	Vendor Assessment	Đánh giá nhà cung cấp	SA, RADD

Nhóm 4: Management & Evaluation Techniques (Quản lý)

#	Technique	Mô tả	KA chính
32	Backlog Management	Quản lý product backlog	RLCM
33	⭐ Estimation	Ước lượng effort, cost, duration	BAPM
34	Financial Analysis	ROI, NPV, Payback period	SA, SE
35	⭐ Item Tracking	Theo dõi issues, actions, decisions	BAPM, RLCM
36	Lessons Learned	Rút kinh nghiệm sau dự án	BAPM
37	Metrics and KPIs	Xác định và theo dõi metrics	SE
38	⭐ MoSCoW	Must, Should, Could, Won't	RLCM
39	⭐ Prioritization	Ưu tiên hóa yêu cầu/features	RLCM
40	⭐ Reviews	Formal/informal review	RADD, RLCM
41	⭐ Risk Analysis & Management	Probability × Impact, mitigation	SA, BAPM
42	⭐ Stakeholder List, Map, or Personas	Xác định và phân tích stakeholder	BAPM
43	Traceability Matrix	Ma trận truy vết requirements	RLCM

Nhóm 5: Decision & Communication Techniques (Quyết định)

#	Technique	Mô tả	KA chính
44	⭐ Decision Analysis	Weighted scoring, decision matrix	RADD, SA
45	Decision Tables	Bảng quyết định logic	RADD
46	Mind Mapping	Bản đồ tư duy	EC, SA
47	⭐ Data Flow Diagrams	Luồng dữ liệu trong hệ thống	RADD
48	Data Dictionary	Định nghĩa data elements	RADD
49	Glossary	Từ điển thuật ngữ dự án	BAPM
50	Non-Functional Requirements Analysis	Phân tích NFRs	RADD

20 Techniques quan trọng nhất — Quick Reference

Technique Selection Guide

Theo tình huống

Tình huống	Techniques phù hợp
Hiểu quy trình hiện tại	Process Modelling, Observation, Document Analysis
Thu thập yêu cầu từ stakeholder	Interviews, Workshops, Brainstorming
Phân tích dữ liệu hệ thống	Data Modelling, Data Flow Diagrams, Data Dictionary
Đánh giá lựa chọn giải pháp	Decision Analysis, SWOT, Financial Analysis
Ưu tiên hóa yêu cầu	MoSCoW, Prioritization, Timeboxing
Xác định stakeholder	Stakeholder Map, RACI, Organizational Modelling
Validate requirements	Prototyping, Reviews, Acceptance Criteria
Đánh giá rủi ro	Risk Analysis, Root Cause Analysis
Mô tả hành vi hệ thống	State Modelling, Sequence Diagrams, Use Cases
Phân tích business rules	Decision Tables, Business Rules Analysis

Theo Knowledge Area

Ví dụ câu hỏi Scenario

Scenario: BA đang làm việc để xác định pain points trong quy trình quản lý bảo trì phần mềm phi tập trung. 4 stakeholder chính tham gia quy trình này. Các stakeholder không rõ ai đang làm gì và kỳ vọng gì. BA nên làm gì để phân định vai trò?

A. Tạo RACI Matrix ✅
B. Giám sát stakeholder engagement
C. Giao stakeholders nhiệm vụ cụ thể
D. Dành thời gian cho thảo luận nhóm

→ Đáp án A: RACI Matrix là kỹ thuật phù hợp nhất để phân định ai Responsible, Accountable, Consulted, Informed.

📝 Tóm tắt kiến thức nổi bật

Tóm tắt & Checklist ôn tập

• Nắm 50 Techniques theo nhóm chức năng
• Tập trung 20 Techniques quan trọng nhất (⭐)
• Hiểu context sử dụng từng technique
• Biết technique nào thuộc KA nào
• Luyện scenario questions về technique selection

---

📋 Bài kiểm tra trắc nghiệm — Bài 11

Câu 1. BA cần thu thập ý kiến từ 200 users ở nhiều chi nhánh khác nhau. Technique nào hiệu quả nhất?

• A. Interviews
• B. Workshops
• C. Surveys/Questionnaires
• D. Focus Groups

Câu 2. Team cần generate nhiều ý tưởng sáng tạo cho feature mới. Chưa cần đánh giá nào. Technique nào phù hợp?

• A. Interview
• B. Brainstorming
• C. Document Analysis
• D. Decision Table

Câu 3. BA cần hiểu data entities, attributes, và relationships của hệ thống. Technique nào phù hợp?

• A. Data Modelling (ERD)
• B. Process Modelling (BPMN)
• C. Use Cases
• D. Mind Mapping

Câu 4. BA cần đánh giá 4 vendors dựa trên 6 criteria với different weights. Technique nào phù hợp?

• A. SWOT Analysis
• B. Decision Analysis (Weighted Scoring)
• C. Risk Analysis
• D. Brainstorming

Câu 5. BA muốn validate rằng requirements đáp ứng business needs bằng cách tạo visual representation cho stakeholder review. Technique nào phù hợp?

• A. Document Analysis
• B. Prototyping
• C. Estimation
• D. Benchmarking

Câu 6. Stakeholder không thể articulate quy trình phức tạp. BA nên dùng technique nào?

• A. Survey
• B. Document Analysis
• C. Observation
• D. Brainstorming

Câu 7. BA cần phân tích root cause tại sao quy trình order xử lý chậm. Technique nào phù hợp nhất?

• A. SWOT Analysis
• B. Root Cause Analysis (Fishbone/5 Whys)
• C. MoSCoW
• D. Estimation

Câu 8. BA cần xác định boundaries của system — những gì nằm trong và ngoài scope. Technique nào phù hợp?

• A. Process Modelling
• B. Scope Modelling (Context Diagram)
• C. Data Modelling
• D. Use Case Diagram

Câu 9. PM cần BA estimate effort cho mỗi requirement. Technique nào phù hợp?

• A. Risk Analysis
• B. Estimation (Story Points, T-shirt sizing, Expert Judgment)
• C. Benchmarking
• D. Brainstorming

Câu 10. BA cần prioritize requirements dựa trên business value vs complexity. Technique nào phù hợp nhất?

• A. MoSCoW Priority
• B. Decision Analysis
• C. Business Value vs Complexity Matrix
• D. Timeboxing

---

🔑 Đáp án & Giải thích

Câu	Đáp án	Giải thích
1	C	200 users, many locations → Surveys scalable nhất, cost-effective. Interviews/Workshops không scalable.
2	B	Brainstorming = generate ideas, defer judgment. Không đánh giá, chỉ tạo ý tưởng.
3	A	Data Modelling (ERD) = entities, attributes, relationships. BPMN cho processes, not data.
4	B	Decision Analysis / Weighted Scoring = criteria × weights → objective comparison.
5	B	Prototyping = visual representation cho stakeholder review/validate — interactive và tangible.
6	C	Observation = watch stakeholder perform → understand tacit knowledge that can't be articulated.
7	B	Root Cause Analysis (Fishbone/Ishikawa, 5 Whys) — systematic analysis of why something happens.
8	B	Scope Modelling / Context Diagram = define system boundary, in-scope vs out-of-scope.
9	B	Estimation techniques: Story Points, T-shirt sizing (XS/S/M/L/XL), Expert Judgment, Analogous.
10	C	Business Value vs Complexity Matrix = 2×2 grid → Quick Wins (high value, low complexity) first.

📊 Thang đánh giá

Số câu đúng	Đánh giá	Hành động
9-10	⭐ Xuất sắc	Technique selection nắm vững!
7-8	✅ Tốt	Ôn lại context cho từng nhóm technique
5-6	⚠️ Trung bình	Luyện thêm scenario-based technique questions
< 5	❌ Cần ôn lại	Tạo flashcards cho 50 techniques

---

Tiếp theo

Bài cuối cùng sẽ tổng hợp Chiến lược thi CCBA — tips quản lý thời gian, cách giải câu hỏi scenario, và đề thi thử.

---

Know your techniques, know your exam! 🛠️