50 Kỹ thuật BA trong BABOK v3 — Tổng hợp cho ECBA

Tại sao cần biết 50 Techniques?

BABOK v3 định nghĩa 50 Techniques — các kỹ thuật BA có thể áp dụng xuyên suốt 6 Knowledge Areas. Đề thi ECBA không yêu cầu nhớ hết 50, nhưng cần:

• Biết tên và mục đích của techniques phổ biến nhất
• Biết technique nào phù hợp cho tình huống nào
• Phân biệt các techniques có tên tương tự

Phân nhóm 50 Techniques theo mục đích

Nhóm 1: Elicitation — Thu thập thông tin

#	Technique	Mục đích	Hay thi
1	Brainstorming	Thu thập nhiều ý tưởng nhanh	⭐
2	Document Analysis	Phân tích tài liệu có sẵn	⭐
3	Focus Groups	Thảo luận nhóm nhỏ có chọn lọc
4	Interface Analysis	Phân tích giao tiếp giữa systems	⭐
5	Interviews	Hỏi đáp 1:1 hoặc nhóm nhỏ	⭐
6	Observation	Xem user làm việc thực tế	⭐
7	Prototyping	Tạo mẫu thử để lấy feedback	⭐
8	Survey/Questionnaire	Khảo sát scale lớn	⭐
9	Workshops	Hội thảo có facilitator	⭐

Nhóm 2: Analysis — Phân tích

#	Technique	Mục đích	Hay thi
10	Acceptance Criteria	Điều kiện pass/fail cho requirement	⭐
11	Benchmarking	So sánh với best practices ngành
12	Business Model Canvas	Mô hình kinh doanh 9 blocks
13	Business Rules Analysis	Phân tích luật nghiệp vụ	⭐
14	Concept Modelling	Mô hình hóa khái niệm, quan hệ
15	Data Dictionary	Định nghĩa chi tiết dữ liệu
16	Data Flow Diagrams	Luồng dữ liệu trong hệ thống	⭐
17	Data Modelling	Thiết kế cấu trúc dữ liệu (ERD)	⭐
18	Decision Analysis	Phân tích quyết định, weighted scoring	⭐
19	Decision Modelling	Mô hình hóa logic quyết định
20	Financial Analysis	ROI, NPV, Payback Period	⭐
21	Functional Decomposition	Chia nhỏ chức năng phức tạp	⭐
22	Glossary	Danh sách thuật ngữ chuẩn
23	Mind Mapping	Sơ đồ tư duy
24	Non-Functional Req Analysis	Phân tích NFR (performance, security)	⭐
25	Process Modelling	Mô hình hóa quy trình (BPMN)	⭐
26	Root Cause Analysis	Tìm nguyên nhân gốc rễ (5 Whys, Fishbone)	⭐
27	Scope Modelling	Xác định ranh giới scope
28	Sequence Diagrams	Tương tác theo thời gian giữa objects
29	State Modelling	Trạng thái và chuyển đổi trạng thái
30	Use Cases/Scenarios	Actor + System interactions	⭐
31	User Stories	As a... I want... So that...	⭐

Nhóm 3: Stakeholder & Planning

#	Technique	Mục đích	Hay thi
32	Collaborative Games	Trò chơi nhóm để khám phá yêu cầu
33	Lessons Learned	Rút kinh nghiệm từ quá khứ
34	Organizational Modelling	Mô hình cơ cấu tổ chức
35	Roles & Permissions Matrix	Ma trận vai trò + quyền truy cập
36	Stakeholder List/Map/Personas	Xác định và phân tích stakeholder	⭐
37	RACI Matrix	Phân vai Responsible/Accountable/...	⭐

Nhóm 4: Prioritization & Evaluation

#	Technique	Mục đích	Hay thi
38	Backlog Management	Quản lý Product Backlog (Agile)
39	Estimation	Ước lượng effort, size
40	Item Tracking	Theo dõi trạng thái items
41	Metrics & KPIs	Đo lường performance	⭐
42	MoSCoW	Must/Should/Could/Won't	⭐
43	Prioritization	Xếp hạng requirements	⭐
44	Risk Analysis	Đánh giá rủi ro	⭐
45	Reviews	Peer review, walkthrough
46	Vendor Assessment	Đánh giá nhà cung cấp

Nhóm 5: Strategy & Big Picture

#	Technique	Mục đích	Hay thi
47	Balanced Scorecard	Đo lường 4 perspectives chiến lược
48	Business Capability Analysis	Đánh giá năng lực tổ chức
49	SWOT Analysis	S/W/O/T — phân tích nội-ngoại	⭐
50	Gap Analysis	So sánh Current vs Future State	⭐

20 Techniques hay ra đề nhất — Bảng tra nhanh

Bảng: Technique nào dùng ở KA nào?

Technique	BAPM	E&C	RLCM	SA	RADD	SE
Brainstorming	✅	✅		✅	✅
Interview		✅
Workshop		✅			✅
SWOT				✅
Gap Analysis				✅
MoSCoW			✅
Use Cases					✅
User Stories					✅
Process Model				✅	✅
RACI	✅
Root Cause						✅
Risk Analysis				✅
Decision Analysis					✅	✅
Financial Analysis				✅	✅	✅
Metrics/KPIs	✅					✅

Financial Analysis — Các chỉ số cần biết

Chỉ số	Công thức	Ý nghĩa
ROI	(Benefit - Cost) / Cost × 100%	Tỉ suất hoàn vốn — càng cao càng tốt
Payback Period	Cost / Annual Benefit	Thời gian hoàn vốn — càng ngắn càng tốt
NPV	Σ (Cash Flow / (1+r)^n)	Giá trị hiện tại ròng — dương là tốt

Ví dụ:

• Cost = $100K, Annual Benefit = $50K
• ROI = ($50K × 3 năm - $100K) / $100K = 50%
• Payback Period = $100K / $50K = 2 năm

Root Cause Analysis — 2 kỹ thuật phổ biến

5 Whys

Hỏi "Tại sao?" liên tục (5 lần) để tìm nguyên nhân gốc.

Fishbone Diagram (Ishikawa)

Phân tích nguyên nhân theo categories: People, Process, Technology, Environment (hoặc Man, Machine, Method, Material).

---

📝 Tóm tắt kiến thức nổi bật

---

📋 Bài kiểm tra trắc nghiệm — Bài 11

Câu 1. BABOK v3 có tổng cộng bao nhiêu Techniques?

• A. 30
• B. 40
• C. 50
• D. 60

Câu 2. Technique nào dùng để phân vai Responsible, Accountable, Consulted, Informed?

• A. SWOT
• B. RACI Matrix
• C. MoSCoW
• D. Decision Matrix

Câu 3. ROI = 150% nghĩa là gì?

• A. Chi phí gấp 1.5 lần lợi ích
• B. Lợi ích gấp 1.5 lần chi phí (sau trừ chi phí)
• C. Dự án mất 150 ngày
• D. 150 stakeholders hài lòng

Câu 4. Fishbone Diagram còn gọi là gì?

• A. Gantt Chart
• B. Ishikawa Diagram
• C. Pareto Chart
• D. Burndown Chart

Câu 5. Technique nào phù hợp nhất để xác định Must/Should/Could/Won't?

• A. SWOT
• B. RACI
• C. MoSCoW
• D. Gap Analysis

Câu 6. BA cần hiểu cấu trúc dữ liệu và quan hệ giữa entities. Nên dùng technique nào?

• A. Process Modelling
• B. Data Modelling (ERD)
• C. Use Cases
• D. SWOT Analysis

Câu 7. NPV dương (positive) nghĩa là gì?

• A. Dự án tốn nhiều tiền
• B. Dự án đáng đầu tư — benefits > costs (tính theo giá trị hiện tại)
• C. Dự án sẽ hoàn thành sớm
• D. Stakeholder đồng ý

Câu 8. Technique nào áp dụng trong Strategy Analysis để so sánh Current vs Future State?

• A. MoSCoW
• B. RACI
• C. Gap Analysis
• D. User Stories

Câu 9. Brainstorming có thể áp dụng trong bao nhiêu Knowledge Areas?

• A. Chỉ 1 (Elicitation)
• B. 2-3 KAs
• C. 4+ KAs — xuyên suốt nhiều KAs
• D. Không thuộc KA nào

Câu 10. Cost = $200K, Annual Benefit = $100K. Payback Period là bao lâu?

• A. 1 năm
• B. 2 năm
• C. 3 năm
• D. 0.5 năm

---

🔑 Đáp án & Giải thích

Câu	Đáp án	Giải thích
1	C	BABOK v3 có 50 Techniques.
2	B	RACI = Responsible, Accountable, Consulted, Informed.
3	B	ROI 150% = lợi ích netto gấp 1.5 lần chi phí bỏ ra.
4	B	Fishbone = Ishikawa Diagram = Cause-and-Effect Diagram.
5	C	MoSCoW = Must / Should / Could / Won't.
6	B	Data Modelling (ERD) = mô hình hóa entities và relationships.
7	B	NPV dương = giá trị hiện tại của benefits > costs → đáng đầu tư.
8	C	Gap Analysis = so sánh Current State vs Future State.
9	C	Brainstorming áp dụng ở BAPM, E&C, SA, RADD — xuyên suốt.
10	B	Payback = $200K ÷ $100K/năm = 2 năm hoàn vốn.

📊 Thang đánh giá

Số câu đúng	Đánh giá	Hành động
9-10	⭐ Xuất sắc	Nắm vững 50 techniques!
7-8	✅ Tốt	Ôn lại Financial Analysis
5-6	⚠️ Trung bình	Đọc lại bảng technique-KA mapping
< 5	❌ Cần ôn lại	Tập trung 20 techniques ⭐

---

Tiếp theo

Bài cuối trước thi: Chiến lược thi ECBA — phân bổ thời gian, kỹ thuật loại trừ đáp án, mẹo quản lý tâm lý ngày thi, và checklist ôn tập cuối cùng.

---

50 techniques = 50 vũ khí trong kho — biết chọn đúng vũ khí cho đúng trận! 🛠️